آغاز اجرای طرح پژوهشی اهلی‌سازی و بهبود کیفی زرشک وحشی دماوند با بهره‌گیری از نانوالیسیتورهای زیستی

 به گزارش روابط عمومی آموزشکده کشاورزی دماوند طرح پژوهشی با عنوان «اهلی کردن و ارزیابی فرمولاسیون‌های ترکیبی چندگانه از نانوالیسیتورهای زیستی در تحریک سنتز ترکیبات دارویی زرشک وحشی دماوند» از تاریخ ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ در دانشگاه ملی مهارت، آموزشکده کشاورزی دماوند آغاز شد.  این طرح با هدف اهلی‌سازی زرشک وحشی دماوند و دستیابی به بهترین فرمولاسیون الیسیتورهای زیستی به‌منظور ارتقای سطح کمی و کیفی مواد مؤثره این گیاه ارزشمند طراحی شده است. مجریان و ایده‌پردازان این پروژه، ابوحسن فرهنگ و ملیحه صادقی‌زاده، با تمرکز بر فناوری‌های نوین زیستی تلاش دارند زمینه تولید یکی از باکیفیت‌ترین عصاره‌های زرشک کشور را فراهم کنند.  این پروژه به مدت دو سال در آموزشکده کشاورزی دماوند اجرا خواهد شد و از حمایت مالی *آموزشکده کشاورزی دماوند* و *کانون آوای یاری* برخوردار است.  برداشت موفق بیش از ۱۰۰۰ قلمه زرشک ابوحسن فرهنگ، مسئول طرح، با اشاره به شرایط دشوار اقلیمی منطقه دماوند در زمستان ۱۴۰۴ اظهار داشت: «با توجه به اهمیت زمان قلمه‌گیری و شرایط خاص آب‌وهوایی منطقه، موفق شدیم بیش از ۱۰۰۰ قلمه سالم از زرشک وحشی برداشت کنیم که تمامی آن‌ها در بسترهای متفاوت کشت شده و جهت ارزیابی بهترین بستر و تیمار ریشه‌زایی به گلخانه منتقل شدند.»  ایجاد نخستین کلکسیون تخصصی زرشک در دانشگاه بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، پس از موفقیت در مرحله ریشه‌زایی، گیاهان به مزرعه منتقل شده و برای نخستین بار مزرعه و کلکسیون تخصصی زرشک در دانشگاه ملی مهارت، مستقر در آموزشکده کشاورزی دماوند، ایجاد خواهد شد.  در ادامه، با استفاده از نانوالیسیتورهای زیستی، تلاش خواهد شد میزان ترکیبات مؤثره و تجاری زرشک از جمله بربرین (Berberine)، پالماتین (Palmatine)، بربامین (Berbamine)، ترکیبات فنولی، فلاونوئیدها و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی افزایش یابد تا عصاره‌ای با استانداردهای دارویی و صادراتی تولید شود.  تأثیرات صنعتی و اقتصادی پیش‌بینی می‌شود این طرح نقش مهمی در توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی کشور ایفا کند. اهلی‌سازی علمی زرشک وحشی دماوند می‌تواند منجر به:  تولید پایدار مواد اولیه صنایع دارویی و مکمل‌های گیاهی  کاهش وابستگی به برداشت‌های غیراصولی از رویشگاه‌های طبیعی  ایجاد فرصت‌های اشتغال تخصصی در حوزه کشت و فرآوری گیاهان دارویی  توسعه صادرات عصاره‌های استاندارد زرشک با ارزش افزوده بالا  همچنین در اجرای این پروژه از ظرفیت نخبگان و دانشجویان دانشگاه ملی مهارت بهره گرفته خواهد شد تا علاوه بر پیشبرد اهداف علمی، زمینه تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزه بیوتکنولوژی گیاهان دارویی فراهم شود.  این طرح می‌تواند گام مهمی در تبدیل دماوند به یکی از قطب‌های نوآورانه تولید زرشک دارویی با استانداردهای بین‌المللی به شمار رود.